Wyróżnia następujące rodzaje zabaw:
- Zabawy manipulacyjne- stanowią one najprostszą formę zabawy dziecięcej, występują najczęściej w okresie niemowlęcym. Pojawiają się w chwili, gdy dziecko zaczyna już podnosić główkę oraz potrafi już chwytać przedmioty rączkami. Zabawy te dostarczają wielu wrażeń, a także zadowolenia. Dzieci poprzez chwytanie przedmiotów usprawniają ręce oraz rozwijają inteligencję sensomotoryczną. Zabawy manipulacyjne sprzyjają ponadto rozwojowi mowy, myślenia, wyobraźni i twórczości.
- Zabawy tematyczne, inaczej naśladowcze. Pojawiają się w miarę rozwoju zabaw manipulacyjnych. Dzieci obcując z rówieśnikami bawią się w „coś” lub „kogoś”. Zabawy te odbywają się najczęściej w mniejszych lub większych grupach. Dzieci same ustalają sobie reguły, co jest istotne z punktu widzenia wychowania fizycznego. Musza one rozwiązywać zadania ruchowe wymagające chodzenia, biegania, zginania, dźwigania czy też mocowania. Wykonywanie różnych czynności usprawnia ciało oraz pozwala opanować nowe umiejętności ruchowe.
- Zabawy konstrukcyjne. Opierają się one na obserwacjach i wyobrażeniach. Dzieci konstruują budowle z różnego rodzaju tworzyw. Dzieci w wieku przedszkolnym najczęściej budują domy, mosty, zamki korzystając z kawałków drewna, kamieni oraz piasku. Dzieci w wieku wczesnoszkolnym zaczynają podejmować zabawę w bardziej zorganizowany sposób. Uczestnictwo w zabawie wiąże się z określonymi zasadami i obowiązkami, a nawet z podziałem ról. Zabawy te rozwijają umiejętności techniczne, zaradność życiową, pomagają pokonać nieśmiałość. Zabawy konstrukcyjne wyzwalają bogactwo ruchowe, a także zmuszają organizm do podejmowania wysiłku fizycznego.
- Zabawy i gry dydaktyczne- Są charakterystyczną postacią zabawy. O charakterze zabaw i gier dydaktycznych decyduje osoba dorosła, która je tworzy i podsuwa dzieciom. Celem jest rozwijanie pojęć takich jak kształt, czas, liczba, kolor, przestrzeń, wielkość. Tworzywem mogą być: kasztany, żołędzie, orzechy, owoce. Dzieci mogą tworzyć własne obrazki , wzory, mozaiki. Zabawy te najczęściej nie pozwalają na ujawnianie własnej intencji twórczej. Zaangażowanie ruchowe jest niewielkie.
- Zabawy i gry ruchowe stanowią jeden z najbardziej interesujących elementów zabawowych dzieci oraz młodzieży. Opierają się one na różnego rodzaju postaciach ruchu. W grach i zabawach obowiązują reguły. Każda gra i zabawa ma swój początek i koniec, a także fabułę czy też treść ruchową. Odgrywają one rolę bodźca ruchowego, który wpływa korzystnie na fizyczną stronę osobowości człowieka. Gry i zabawy ruchowe oddziałują na ustrój, podnoszą sprawność i wydalność wielu układów i narządów, a zwłaszcza układu ruchowego i mięśniowego, krążenia, oddechowego oraz przemianę materii. Wpływają również na rozwój cech motoryki takich jak: siła, szybkość, zręczność, wytrzymałość i umiejętności ruchowe. Zabawy te niekiedy są również dobrym sposobem na uniknięcie wizyty u lekarz od leczenie otyłości. Podczas gier i zabaw angażowane są mięśnie. Takie formy jak : chód, bieg, rzut, skok wpływają na zwiększenie przydatności ustroju. Zabawom i grom towarzyszą ponadto emocje radości i zadowolenia, które sprzyjają wypoczynkowi i odprężeniu. Zdaniem P.A. Rudika zabawy i gry wpływają na rozwój umysłowy dzieci i młodzieży oraz na kształtowanie ich woli i charakteru. Wpływają również na rozwój woli, charakteru i wyobraźni i zagadnień związanych z ludzką psychiką (patrz więcej: kliniki psychitryczne).
- Zabawy ze śpiewem są zwykle elementem, który najbardziej interesuje dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Wpływają korzystnie na umuzykalnienie, poczucie rytmu i koordynację ruchową. Kształtują estetykę, harmonię i piękno. Zabawy te wpływają na utrzymanie prawidłowej postawy ciała. Sprzyjają również intensyfikacji procesu oddychania. Wraz z rozwojem dzieci wzrasta ich doświadczenie ruchowe oraz sprawność fizyczna. Zabawy te sprzyjają dobremu samopoczuciu i radości.
